Page images
PDF
EPUB

καὶ ἀνθρώπων μέσων εἶναι φήσομεν, οἳ τὸ δίκαιον οὐκ ἄν ποτε προδοῖεν ἕνεκα δώρων παρὰ ἀδίκων ἀνδρῶν ἀνοσίως διδομένων;

a

ΚΛ. Οὐδαμῶς· οὔτε ἀνεκτὸς ὁ λόγος. τῶν τε περὶ πᾶσαν ἀσέβειαν ὄντων κινδυνεύει πως ὁ ταύτης τῆς δόξης ἀντεχόμενος πάντων ἂν τῶν ἀσεβῶν κεκρίσθαι δικαιότατα κάκιστός τε εἶναι καὶ ἀσεβέστατος.

h

ΑΘ. Τὰ μὲν δὴ προτεθέντας τρία, θεοί τε ὡς εἰσὶ καὶ ὡς ἐπιμελεῖς καὶ παρὰ τὸ δίκαιον ὡς παντάπασιν ἀπαραίτητοι, φῶμεν ἱκανῶς ἀποδεδεῖχθαί που;

ΚΛ. Πῶς γὰρ οὔ; καὶ σύμψηφοί γε τούτοις τοῖς λόγοις ἐσμέν.

ΑΘ. Καὶ μὴν εἴρηνταί* γέ πως σφοδρότερον διὰ φιλονεικίαν τῶν κακῶν ἀνθρώπων. τούτου" γε" μὴν ἕνεκα, ο φίλε Κλεινία, πεφιλονείκηνται, μή ποτε λόγοις ἡγῶνται κρατοῦντες ἐξουσίαν εἶναι σφίσιν ἃ βούλονται πράττειν οἱ κακοί, ἃ δὴ καὶ ὅσα καὶ οἷα περὶ θεοὺς διανοοῦνται. προθυμία μὲν δὴ διὰ ταῦτα νεωτέρως εἰπεῖν ἡμῖν γέγονεν· εἰ δέ τι καὶ βραχὺ προὔργου πεποιήκαμεν εἰς τὸ πείθειν πῃ III. iii. 224.

δ

· πᾶς ΑΩt. f

–1 παρ' f.—a δεδομένων 5.—ὺ ἀνεκτως υ.—ς δ' om ΑΞΩϋ.—d λόγων ΑΞΩυ.— κεκρίθαι Ξ.-Β προτεθέντων Ξ.-" ὡς θεοί τε t.—1 ὡς ante παντ. om 1.—κ εἴρηνται ΑΩύft: εἴρηται *ς. σφοδρότερον om pr ΑΩ.—m τοῦδε γρ Ω, τοῦ

T

t).—n δέ τε f, δέ γε Ι).—ο ὦ om ).—p φίλε om pr Ω et γρ Ω.--9 καὶ οἷα om pr As.

μέσων] Cod. Voss. et libri vett. μέσον. Ad δεδομένων Steph. adnotavit e Vel διδομένων,” quod mihi quoque aptius vide. tur, quum de re disseratur, quæ fieri potest vel possibilis esse cogitatur, non, quæ vere facta est. Asr.

τῶν γε-ὄντων] Legebatur δ λόγος. τῶν τε περὶ πᾶσαν--ὄντων κινδυνεύει cet. Lenissima correctione Tv ye scripsimus. et hæc cum antecedentibus conjunximus; ut sequentia κινδυνεύει πως cet, antecedentis enuntiationis explicationi serviant; quocirca particulam (velut nempe) intelligi oportet. Ceterum Ficinus των ὕντων non expressit vertens: Nequaquam hic sermo ferendus est; et qui hac opinione laborat, impiorum omnium jure pessimus et profanissimus judicabitur. Et sane verba τῶν—ὄντων glossae similia sunt. Cod. Voss. λόγων τῶν τότε περὶ-κινδυνεύει πᾶς—κοινῶν pro κακῶν, Asr.

πως δ] Legitur etiam πᾶς: sed malim
πως retinere. Videntur vero de iisdem

dici eodemque pertinere hi genitivi, τῶν
περὶ πᾶσαν ἀσέβειαν ὄντων, et isti, πάν-
των τῶν ἀσεβῶν. STEPH.

πεφιλονείκηνται] Scribendum videtur
πεφιλονείκηται, licet πεφιλονείκηνται in
vet. etiam legatur. STEPH.

bendum esse monuerat pro eo, quod libri
πεφιλονείκηται] Sic Steph. jam scri-
construe: τὸ προοίμιον νόμων ἀσεβείας
omines exhibent, πεφιλονείκηνται. Μox
πέρι-οὐκ αἰτιάσεται: orationis genus
causam s. culpam non in legislatorem
transferet, h. e. orationis genus (int.
procmium) per se tam perspicuum et
grave est, ut hujus rei (si impio non per-
suadebit) culpa non legislatori, qui eo
utitur, sed impiorum illorum, qui corrigi
nequeunt, pravitati attribuenda sit. Asr.

S

τοὺς ἄνδρας ἑαυτοὺς μὲν μισῆσαι, τὰ δ ̓ ἐναντία πως ἤθη στέρξαι, καλῶς ἡμῖν εἰρημένον ἂν εἴη τὸ προοίμιον ἀσεβείας πέρι νόμων.

ΚΛ. ̓Αλλὰ ἐλπίς· εἰ δὲ μή, τό γε' τοῦ λόγου γένος οὐκ αἰτιάσεται τὸν νομοθέτην.

§. 15. ΑΘ. Μετὰ τὸ προοίμιον τοίνυν λόγος," οἷος ἂν τῶν νόμων ἑρμηνεύς, ὀρθῶς γίγνοιτο ἡμῖν, προαγορεύων ἐξίστασθαι πᾶσι τοῖς ἀσεβέσι τρόπων τῶν αὐτῶν εἰς τοὺς εὐσεβεῖς." τοῖς δὲ μὴ πειθομένοις ἀσεβείας ὅδε ἔστω πέρι νόμος· Εάν τις ἀσεβῇ λόγοις εἴτ ̓ ἔργοις, ὁ παρατυγχάνῶν ἀμυνέτω σημαίνων πρὸς ἄρχοντας, τῶν δὲ ἀρχόντων οἱ πρῶτοι πυθόμενοι πρὸς τὸ περὶ τούτων ἀποδεδειγμένον κρίνειν δικαστήριον εἰσαγαγόντων κατὰ τοὺς νόμους· ἐὰν δέ τις ἀκούσασα ἀρχὴ μὴ δρᾷ ταῦτα, αὐτὴν ἀσεβείας ὑπόδικος γιγνέσθω τῷ ἐθέλοντι τιμωρεῖν ὑπὲς τῶν νόμων. ἐὰν δέ τις ὄφλῃ, τιμάτω τὸ δικαστήριον ἐν ἑκάστῳ τῶν καθ ̓ ἓν m. 908. ἀσεβούντων τίμημα. δεσμὸς μὲν οὖν ὑπαρχέτω πᾶσι. δεσμωτηρίων δὲ ὄντων ἐν τῇ πόλει τριῶν, ἑνὸς μὲν κοινοῦ τοῖς πλείστοις περὶ ἀγοράν, σωτηρίας ἕνεκα τοῖς πολλοῖς τῶν 111. iii. 225. σωμάτων, ἑνὸς δὲ περὶ τὸν τῶν νύκτως συλλεγομένων ξύλλογον," σωφρονιστήριον ἐπονομαζόμενον, ἑνὸς δὲ αὖ κατὰ

-r lacuna in E.- μισεῖσθαι 2.--t corr A: ἡ δ ̓ ἐμὴ καὶ et mg Ω" τε Ξ.-
· τοίνυν ὁ λόγος vlt." ἀσεβεῖς Ἐ.-" εἰ t.—' αὕτη ̓́.-ε ξυλλεγ. fa έξα

§. 15. λόγος, οἷος] Ι. e. λόγος τοιοῦτος, οἷος τῶν νόμων ἑρμηνεὺς, h. e. λόγος τοὺς νόμους ἑρμηνεύων ὀρθῶς ἂν γίγνοιτο.

AST.

ἓν ἕκαστον---τίμημα] Sic correximus vulgatum ἐν ἑκάστῳ, quod et sensui et verborum structuræ adversatur. Sensus enim postulat: τιμάτω τίμημα ἓν ἕκαστον τῶν καθ ̓ ἣν ἀσεβούντων : singulis impietatibus singulas pœnas irrogato, h. e. quamlibet impietatem separation punito. De ἓν ἕκαστον vid. ad iv. 12. τὰ ἀσεβοῦντα vero actiones vel verba sunt impia, igitur i. q. ἀσεβήματα, participio substantivi partes agente, vid. ad i. 11. Similiter Ficin. vertit: judices hunc pro singulis impie commissis singulis qui busque afficiant suppliciis. AST.

δὲ ὄντων] Nisi legas δεσμωτηρίων γε ὄντων, et ponas duntaxat hypostigmen

post πᾶσι, suspensa manebit oratio. STEPH.

δεσμωτηρίων γε ὄντων] Sic Stephano suadente scripsimus pro δεσμωτηρίων δὲ ὄντων, puncto post πᾶσι deleto. Verbis deinde σωτηρίας ἕνεκα τῶν σωμάτων τοῖς πολλοῖς explicatur antecedens ἑνὸς μὲν κοινοῦ τοῖς πλείστοις; igitur est: destinatum multitudini, ut homines ibi custodiantur, qui leviter peccarunt et quos, ne aufugere possint, cohibere oportet. Ast.

σωφρονιστήριον ἐπονομαζόμενον] Videri possit legendum esse σωφρονιστηρίου έπονομαζομένου, quod referatur ad ἑνὸς δὲ, int. δεσμωτηρίου; sed σωφρονστήριον ἐπονομαζόμενον, ni fallor, recte habet; est enim nomen ipsius loci (ros ξυλλόγου, comitii s. conventus), qui carceris simul locum obtinet. Similiter in seqq. ἐπωνυμίαν τιμωρίας ἔχων ad præ

А

*c

μέσην τὴν χώραν, ὅπῃ περ ἂν ἔρημός τε καὶ ὡς ὅτι μάλιστα ἀγριώτατος ᾖ τόπος, τιμωρίας ἔχων ἐπωνυμίαν φήμην τινά. περὶ ἀσέβειαν δὲ ὄντων, αἰτίαις μὲν τρισίν, αἷς περ καὶ διήλθομεν· δύο δ ̓ ἐξ ἑκάστης τῆς τοιαύτης αἰτίας γενομέ νων ἓξ ἂν γίγνοιντο, ἃ καὶ διακρίσεως ἄξια γένη τῶν περὶ τὰ θεῖα ἁμαρτανόντων, οὐκ ἴσης οὐδ ̓ ὁμοίας δίκης δεό μενα. ᾧ γὰρ ἂν μὴ νομίζοντι θεοὺς εἶναι τὸ παράπαν ἦθος φύσει προσγένηται δίκαιον, μισοῦντές τε γίγνονται τοὺς κακούς, καὶ τῷ δυσχεραίνειν τὴν ἀδικίαν οὔτε τὰς τοιαύτας πράξεις προσίενται πράττειν τούς τε μὴ δικαίους τῶν ἀνθρώπων φεύγουσι καὶ τοὺς δικαίους στέργουσιν. οἷς δ ̓ ἂν πρὸς τῇ δόξῃ τῇ θεῶν ἔρημα εἶναι πάντα ἀκράτειαί τε ἡδονῶν καὶ λυπῶν προσπέσωσι, μνῆμαί τε ἰσχυραὶ καὶ μαθήσεις ὀξεῖαι παρῶσι, τὸ μὲν μὴ νομίζειν θεοὺς ἀμφοῖν ἂν ἓν ὑπάρχοι κοινὸν πάθος, τῇ δὲ τῶν ἄλλων ἀνθρώπων λώβῃ τὸ μὲν ἐλάττω, τὸ δὲ πλείω κακὰ ἐργάζοιτ ̓ ἄν. ὁ μὲν γὰς λόγῳ τε ἂν περὶ θεοὺς παῤῥησίας εἴη μεστὸς καὶ περὶ θυσίας τε καὶ ὅρκους, καὶ ὡς τῶν ἄλλων καταγελῶν τάχ ̓ ἂν ἑτέρους τοιούτους ἀπεργάζοιτο, δίκης μὴ τυγχάνων· ὁ δὲ δὴ δοξάζων μὲν καθά πες ἕτερος, εὐφυὴς δὲ ἐπικαλούμενος, δόλου δὲ καὶ ἐνέδρας πλήρης, ἐξ ὧν μάν τεις τε κατασκευάζονται πολλοὶ καὶ περὶ πᾶσαν τὴν μαγγανείαν" κεκινημένοι. γίγνονται δὲ ἐξ αὐτῶν ἔστιν ὅτε καὶ

αν

μαρτανόντων Ωuffr. .—b οὐδεμίας ().—c ᾧ......νομίζοντι] οἷς...νομίζουσι 5.
γένηται ().—e δ' om pr AΩ.-! ἐνυπάρχοι A et γρ Ω.—5 ἔλαττον A et fortasse pr

προσγε

σα

Ω-1 ἐργάζοιτ' Ω.-! τε om A et pr Ω.—κ εὐτυχὴς Ξυ et (adscripto εὐφυής) Ωt.

gressum τόπος refertur. Μox φήμην τινὰ quasi adjectivi partes agit (vid. ad iv. 6.); igitur est: denominationem famosam. AST.

περὶ ἀσέβ.] Non debet suspectum esse hoc genus loquendi, quum et antea ita loquutus sit. Paulo post autem legitur etiam ἐξαμαρτανόντων. STEPH.

περὶ ἀσέβειαν] Quum tribus de causis (homines) in impietate versentur, h. e. quum tres sint impietatis causæ. Mox Cod. Voss. ᾧνομίζοντι. Agr.

εὐφυής] Libri editi præter Steph. εὖτυχής exhibent, < Sed omnes vet. libri de voce illa εὐφυής consentiunt. Agnoscit

autem et Fic. hanc lectionem, qui vertit:
Hic vero eandem habet opinionem, sed
acriori ingenio praditus vulgo putatur.’
STEPH. Post δούλου expunximus δὲ,
quod in libro vetere, ut Steph. monet,
deest.-ἐξ ὧν : ex quo hominum genere.
AST.

κεκινημένοι] Qui se agitant, strenue versantur in omni prestigiarum et veneficii genere ; μαγγανεία est i. q. γοητεία, vid. Sturz. ad Empedocl. p. 38. et Buttmann. in Mus. Antiq. Stud. t. ii. p. i. p. 47. Cf. xi. 12. p. 933. A. Mox μηχαval, abstractum, pro concreto positum est (vid. iii. 6.): qui fraudulentas So

111. iii. 226.

a

τύραννοι καὶ δημηγόροι" καὶ στρατηγοί, καὶ τελεταῖς δὲ ἰδίαις ἐπιβεβουλευκότες σοφιστῶν τε ἐπικαλουμένων μηχαναί. τούτων δὴ πολλὰ μὲν εἴδη γένοιτ ̓ ἄν· τὰν δὲ νόμων ἄξια θέσεως δύο, ὧν τὸ μὲν εἰρωνικὸν οὐχ ̓ ἑνὸς οὐδὲ δυοῖν ἄξια θανάτοιν ἁμαρτάνον, τὸ δὲ νουθετήσεως ἅμα καὶ δεσμῶν δεόμενον. ὡσαύτως δὲ καὶ τὸ θεοὺς νομίζον· ἀμελεῖν δύ ̓ ἕτερα γεννᾷ καὶ τὸ παραιτητοὺς ἄλλα δύο. τούτων δὴ ταύτῃ διεστηκότων τοὺς μὲν ὑπ' ἀνοίας ἄνευ κάκης ὀργῆς τε καὶ ἤθους γεγενημένους εἰς τὸ σωφρονιστήριον ὁ 11.909. δικαστὴς τιθέμενος νόμῳ τιθέσθω μηδὲν ἔλαττον ἐτῶν πέντε. ἐν τούτῳ δὲ τῷ χρόνῳ μηδεὶς τῶν πολιτῶν αὐτοῖς ἄλλος συγγιγνέσθω πλὴν οἱ τοῦ νυκτερινοῦ ξυλλόγου κοινωνοῦντες, ἐπὶ νουθετήσει τε καὶ τῇ τῆς ψυχῆς σωτηρίᾳ ὁμιλοῦντες. ὅταν δ ̓ ὁ χρόνος αὐτοῖς ἐξέλθῃ τῶν δεσμῶν, ἐὰν μὲν δοκῇ τις σωφρονεῖν αὐτῶν, οἰκείτω μετὰ τῶν σωφρόνων, ἐὰν δὲ μή, 111. ii. 227. ὀφείλῃ δ ̓ αὖθις τὴν τοιαύτην δίκην, θανάτῳ ζημιούσθω. ὅσοι δ ̓ ἂν θηριώδεις γένωνται πρὸς τῷ θεοὺς μὴ νομίζειν

αν

W

ἢ ἀμελεῖς ἢ παραιτητοὺς εἶναι, καταφρονοῦντες δὲ τῶν ἀνθρώπων ψυχαγωγῶσι μὲν πολλοὺς τῶν ζώντων, τοὺς δὲ τεθνεῶτας φάσκοντες ψυχαγωγεῖν καὶ θεοὺς ὑπισχνούμενοι πείθειν, ὡς θυσίαις τε καὶ εὐχαῖς καὶ ἐπῳδαῖς γοητεύοντες, ἰδιώτας τε καὶ ὅλας οἰκίας καὶ πόλεις χρημάτων χάριν

[ocr errors]

1 δ ̓ t.—m μαγκανείαν ft), μαγκανίαν υ.--" καὶ δημηγόροι om pr Ω.-ο δὲ om r.

ï

—P τὰ om pr ΑΩ.—1 εἰρωνικὸν τὸ οὐκ Ξς.—r νομίζειν Ες.- γεννᾶν Ω, γεννᾶν corr Α, γένη t.- κακῆς A et pr Ω.-" περὶ f.—ν ἀπαραιτ. υ.—" τοὺς πολλοὺς eft et rc Ω.—s δὲ om f.—y γοητεύοντας Ξf.—1 ἐξευρεῖν Α : ἐξαιρεῖν cum *s corr Ω

[blocks in formation]

p.

placarentur (vid. Elmenhorst. ad Arnob. i. p. 25. Herald. ad Tertullian. Apolog. p. 105. Wesseling. ad Diodor. Sic. i. 108. Ruhnken. ad Tim. p. 114. et Wyitenbach. ad Plutarch. de S. Ν. V. p. 40.); deinde in universum est incantare, animum allicere et abripere. Vid. Cuper. Observatt. ii. 14. et nostra in libello de Plat. Phædro p. 113. Asr.

θεοὺς-πείθειν] Sic Polit. ii. 7. ἐπαγωγαῖς τισὶ καὶ καταδεσμοῖς τοὺς θεοὺς, ὥς φασι, πείθοντές σφισιν ὑπηρετεῖν. Cf. xi. 12. p. 933. A. D. Libri vett. plura in hoc loco mendose scribunt, quæ proferre piget. Asr.

~

f

ἐπιχειρῶσι κατ ̓ ἄκρας ἐξαιρεῖν; τούτων δὲ ὃς ἂν ὄφλων εἶναι δόξῃ, τιμάτω τὸ δικαστήριον αὐτῷ κατὰ νόμον δεδέσ θαι μὲν ἐν τῷ τῶν μεσόγεων δεσμωτηρίῳ, προσιέναι δὲ αὐτῷ· μηδένα ἐλεύθερον μηδέποτε, τακτὴν δὲ ὑπὸ τῶν νομοφυλάκων αὐτοὺς τροφὴν παρὰ τῶν οἰκετῶν λαμβάνειν. ἀποθανόντα δὲ ἔξω τῶν ὁρίων ἐκβάλλειν ἄταφον· ἐὰν δέ τις ἐλεύθερος συνθάπτῃ, δίκας ἀσεβείας τῷ ἐθέλοντι λαγχάνεινὰ ὑπεχέτω. παῖδας δὲ ἂν μὲν καταλίπῃ τῇ πόλει ἱκανούς, οἱ τῶν ὀρφανῶν ἐπιμελούμενοι καὶ τούτων, ὡς ὄντων ὀρφανῶν, ἐπιμελείσθων μηδὲν χεῖρον τῶν ἄλλων ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἧς ἂν ὁ πατὴς αὐτῶν ὄφλῃ τὴν δίκην. κοινὸν δ ̓ ἐπὶ τούτοις πᾶσι νόμον κεῖσθαι χρεών, ὃς ἐλάττω τε εἰς θεοὺς αὐτῶν τοὺς πολλοὺς ἔργῳ καὶ λόγῳ πλημμελεῖν ἂν ποιοῖ, καὶ δὴ καὶ ἀνοήτους ἧττον γίγνεσθαι, διὰ τὸ μὴ ἐξεῖναι θεοπολεῖν παρὰ νόμον. ἔστω γὰς νόμος ὅδε τοῖς ξύμπασι κείμενος ἁπλῶς· Ἱερὰ μηδὲ εἷς ἐν ἰδίαις οἰκίαις ἐκτήσθω." θύειν δ ̓ ὅταν ἐπὶ νοῦν ἴπ τινί, πρὸς τὰ δημόσια ἴτω θύσων, καὶ τοῖς ἱερεῦσί τε καὶ ἱερείαις ἐγχειριζέτω τὰ θύματα, οἷς ἁγνεία° τούτων ἐπιμελής·P συνευξάσθω δὲ αὐτός τε

h

" n

ει

a αὐτῷ υ.— μεσογαίων Kαι et (corr in diphthongo) A, μεσογεων Ω: μεσογείων *ς.

ως

λα

—c αὐτοῖς Ω, αὐτοῖς Art.- τυγχάνειν Α.---ε καταλειπηι Ω, καταλείπηι ft et τὰ
ἀντίγραφα ὅλα in mg Ω et (corr in ει) Α.-' ἂν τῶν A et fortasse pr Ω.—δ ̓ ὅμοιον,
in mg.
posito νόμον, A : νόμον cum *s corr Ω.-- ποιῆ Ξ.-! γίγνεσθαι ἧττον Ες.
—k ὧδε ().—1 ἁπλῶς om r.—m κεκτήσθω ).—" εἴη Art et pr Ω.-0 ἁγνεῖαι corr Ω

[blocks in formation]

111. iii. 228.

« PreviousContinue »