Page images
PDF
EPUB

11. ii. 409.

νεσθαι, μηδὲν ἀπολείπειν τῶν καλλίστων τε καὶ ἀληθεστά. των· ᾧ δὲ ἀδύνατόν τε ξυμβαίνει τούτων γίγνεσθαι, τοῦτο μὲν αὐτὸ ἐκκλίνειν καὶ μὴ πράττειν, ὅ τι δὲ τούτου τῶν λοιπῶν ἐγγύτατά ἐστι καὶ ξυγγενέστατον ἔφυ τῶν προσηκόντων πράττειν, τοῦτ ̓ αὐτὸ διαμηχανᾶσθαι ὅπως ἂν γίγ νηται· τὸν νομοθέτην δ ̓ ἐᾶσαι τέλος ἐπιθεῖναι τῇ βουλήσει, γενομένου δὲ τούτου, τότ ̓ ἤδη κοινῇ μετ ̓ ἐκείνους σκοπεῖν ὅ τί τε ξυμφέρει τῶν εἰρημένων καὶ τί πρόσαντες εἴρηται τῆς νομοθεσίας· τὸ γὰς ὁμολογούμενον αὐτὸ αὑτῷ δεῖ που πανταχῇ ἀπεργάζεσθαι καὶ τὸν τοῦ φαυλοτάτου δημιουργὸν ἄξιον ἐσόμενον λόγου.

Νῦν δὴ τοῦτ ̓ αὐτὸ προθυμητέον ἰδεῖν μετὰ τὴν δόξαν τῆς τῶν δώδεκα μερῶν διανομῆς, τὸ τίνα τρόπον δῆλον δὴκ τὰ δώδεκα μέρη τῶν ἐντὸς αὐτοῦ πλείστας ἔχοντα διανομάς, καὶ τὰ τούτοις ξυνεπόμενα καὶ ἐκ τούτων γεννώμε να, μέχρι τῶν τετταράκοντά τε καὶ πεντακισχιλίων· ὅθεν Φρατρίας" καὶ δήμους καὶ κώμας, καὶ πρός γε τὰς πολε

.

τόδε Ω. ξυμβαίνει ΑΞΩιfή): ξυμβαίνειν *ς.— ἐκείνους Ωυf.—h τε om f.—1 δεῖ που Ωfht et corr A : δή που *5.--} φαυλοτίου υ.—k δῆλον δὴ om r. γενόμενα f.

δεῖ που] Sic Mon. pro δή που, idem-
que etiam Heindorf. Spec. Conject. p.
34. reponendum esse vidit. AST.

· μετὰ τὴν δόξαν τῆς— διανομῆς] I. e.
postquam nobis visum est, in duodecim
partes civitatem distribuere. Sic præ-
positio μετὰ eleganter usurpatur, ut vii.
4. Vid. Wernsdorf. ad Himer. p. 41.
Boissonad. ad Philostrat. Heroic.
p. 429.
et Jacobs. Animadv. in Athen. p. 218.
Μox τὸ τίνα τρόπον, int. fieri oporteat.
Post τρόπον interpunximus, quum vulgo
τὸ, τίνα τρόπον δῆλον δὴ conjunctim le-
geretur. Bene ad sensum Cornar. nunc
itaque hoc ipsum considerare conandum
est, post duodecim partium distributio-
nis opinionem, quomodo ea fiat. Mani-
festum igitur, duodecim partes eorum,
quæ intra se cupiunt, plurimas habere
distributiones, et quæ ad hæc conse-
quuntur et ex his generantur, ad quin-
que millia usque et quadraginta. Unde
tribus et populos et vicos insuperque bel-
licos ordines ac ductus, et amplius nu-
mismata et mensuras aridorum ac liqui-
dorum et pondera, omnia hac concinna
et inter se consona legem constituere

oportet. Ἔχοντα est i. q. ἔχειν, vid. ad i. 11. Pro αὐτοῦ vero scripsimus αὐτῶν : eorum, quæ in se continent; sic etiam Ficin. vertit: plurimas in se portiones portionibusque connexa et orientia ex connexis habent. Asr.

φρατρίας] Sic Lov. Bas. 1. et 2. Αld. vero et Steph. φατρίας. Ceterum φρατρία erat tertia apud Atticos tribus pars; tribus enim, φυλὴ, natio, tres habebat partes : φρατρίας, τριττὺν et ἔθνη, quæ singulæ in triginta familias (γένη) divisæ erant, vid. Harpocrat. v. Τριττύς. Pollux viii. 9. 109. Joach. Perionius de Rom. et Græc. Mag. p. 335-342. Salmas. Observat. ad Jus Attic. et Rom. c. iv. p. 128. et Ed. Platnerus de gentibus Atticis earumque cum tribubus nexu. Marb. 1811. 4. De δήμοις (populis s. pagis) vid. Pausan. Attic. xxxi. p. 76. Strabo ix. p. 274. Sigon. de Republ. Athen. ii. 2. Asr.

πρὸς] Absolute positum, est insuper, præterea, ut vi. 20. p. 778. E. vii. 14. 810. B. ix. 16. p. 880. B. xi. 6. p. 923. A. Demosthen. adv. Leptin. p. 491. adv. Aphob. i. p. 835. Vid. Wesseling.

n

0

11.

μικὰς τάξεις τε καὶ ἀγωγάς, καὶ ἔτι νομίσματα καὶ μέτρα ξηρά τε καὶ ὑγρὰ καὶ σταθμά, πάντα ταῦτα ἔμμετρά τε καὶ ἀλλήλοις σύμφωνα δεῖ τόν γε νόμον διατάττειν.9 πρὸς δὲ τούτοις οὐδ ̓ ἐκεῖνα φοβητέα, δείσαντα τὴν δόξασαν ἂν γίγνεσθαι σμικρολογίαν, ἄν τις προστάττη πάντα ὁπόσ ̓ ἂν σκεύη κτῶνται, μηδὲν ἄμετρον αὐτῶν ἐᾷν εἶναι, καὶ κοινῷ λόγῳ νομίσαντα πρὸς πάντα εἶναι μ. 747. χρησίμους τὰς τῶν ἀριθμῶν διανομὰς καὶ ποικίλσεις, ὅσα τε αὐτοὶ ἐν ἑαυτοῖς ποικίλλονται καὶ ὅσα ἐν μήκεσι καὶ ἐν βάθεσι ποικίλματα, καὶ δὴ καὶ ἐν φθόγγοις καὶ κινήσεσι ταῖς τε κατὰ τὴν εὐθυπορίαν τῆς ἄνω καὶ κάτω φορᾶς καὶ τῆς κύκλῳ περιφορᾶς· πρὸς γὰρ ταῦτα πάντας δεῖ βλέψαντα τόν γε' νομοθέτην προστάττειν τοῖς πολίταις πᾶσιν εἰς δύναμιν τούτων μὴ ἀπολείπεσθαι τῆς συντάξεως." πρός τε γὰς οἰκονομίαν καὶ πρὸς πολιτείαν καὶ πρὸς τὰς τέχνας πάσας ἓν οὐδὲν οὕτω δύναμιν ἔχει παίδειον μάθημα m. ii. 410. μεγάλην, ὡς ἡ περὶ τοὺς ἀριθμοὺς διατριβή· τὸ δὲ μέγιστον, ὅτι τὸν νυστάζοντα καὶ ἀμαθῆ φύσει ἐγείρει καὶ εὐμαθῆ καὶ μνήμονα καὶ ἀγχίνουν ἀπεργάζεται, παρὰ τὴν αὑτοῦ φύσιν ἐπιδιδόντα θείᾳ τέχνῃ. ταῦτα δὴ πάντα,

φρατρίας Α: φατρίας 5.—n ἀγῶνας corr Α.-ο στάθμια f.--ν γενόμενον ι', γε θέτην

νομον Ω, γε νομοθέτην fr.—1 τάττειν ΑΩrtr.—r δόξουσαν ).—ε πάντα om .

ad Diodor. Sic. t. ii. p. 66. et Brunck. ad Aristoph. Lysistr. 629. Asr.

ἀγωγὰς] Cod. Voss. ἀγῶνας, in marg. vero ἀγωγάς. Deinde Mon. τόν γε νομοθέτην pro τόν γε νόμον, quod vulgatæ scripturæ anteponendum esse judico. Similiter Ficin. vertit: a legislatore ordinari debent. Pro διατάττειν in vet. libro τάττειν scribi Steph. memorat. Asr.

φοβητέα δείσαντα] δείσαντα pro δείσαντι, vid. ad i. 11. et de redundantia illa φοβητέα δείσαντα vid. ad i. 14. Mox νομίσαντα respicit ad δείσαντα, quanquam sensus postulabat νομίσῃ, ut ad verba ἄν τις προστάττῃ referretur.

AST.

ποικίλσεις] Ι. e. ποικιλίας (numerorum varietates) citavit Pollux vii. 34. p.

710. AST.

πρὸς γὰρ ταῦτα πάντα] Perspicue reddidit Ficin. Ad hæc omnia ita respicere

[blocks in formation]

ἐὰν μὲν ἄλλοις νόμοις τε καὶ ἐπιτηδεύμασιν ἀφαιρῆταί τις' τὴν ἀνελευθερίαν καὶ φιλοχρηματίαν ἐκ τῶν ψυχῶν τῶν μελλόντων αὐτὰ ἱκανῶς τε καὶ ὀνησίμως κτήσεσθαι,” καλὰ τὰ παιδεύματα καὶ προσήκοντα γίγνοιτ ̓ ἄν· εἰ δὲ μή, τὴν καλουμένην ἄν τις πανουργίαν ἀντὶ σοφίας* ἀπεργασάμενος λάθοι, καθά περ Αἰγυπτίους καὶ Φοίνικας καὶ πολλὰ ἕτερα ἀπειργασμένα γένη νῦν ἔστιν ἰδεῖν ὑπὸ τῆς τῶν ἄλλων ἐπιτηδευμάτων καὶ κτημάτων ἀνελευθερίας εἴ τέ τις νομοθέτης αὐτοῖς φαῦλος ἂν γενόμενος ἐξειργάσατο τὰ τοιαῦτα εἴτε χαλεπὴ τύχη προσπεσοῦσα εἴτε καὶ φύσις ἄλλη τις τοιαύτη. καὶ γάς, ὦ Μέγιλλέ τε καὶ Κλεινία, μηδὲ τοῦθ ̓ ἡμᾶς λανθανέτω περὶ τόπων, ὡς οὐκ εἰσὶν ἄλλοι τινὲς διαφέροντες ἄλλων τόπων πρὸς τὸ γεννᾷν ἀνθρώπους ἀμείνους καὶ χείρους· οἷς οὐκ ἐναντία νομοθετητέον. οἱ μέν γέ που, διὰ πνεύματα παντοῖα καὶ δι ̓ εἱλήσεις“ ἀλλόκοτοί τ ̓ εἰσὶ καὶ ἐναίσιοι ̓ αὐτῶν, οἱ δὲ δι ̓ ὕδα

Z

_t

u

— γε om b).-" ξ. υ.—ν ἀφαιρῆται ἀφαιρεῖ τις σοφίας Ι).—y καὶ post εἴτε om b).— ὡς τόπων om

suam divina arte proficientes. Ego de industria locum hunc sine interpunctione reliqui, ut liberum lectori judicium relinquerem quod et in quibusdam aliis feci. STEPH.

Αἰγυπτίους καὶ Φοίνικας] Polit. iv. 11. p. 436. A. τὸ φιλοχρήματον, ὃ περὶ τοὺς Φοίνικας εἶναι καὶ τοὺς κατὰ Αἴγυπτον φαίη τις ἂν οὐχ ἥκιστα. Ubi v. not. AST.

φαῦλος ἂν] Male ἂν pro aὖ puto scriptum, sicuti et alibi, STEPH. Sed quum a in sententiarum nexum non bene conveniat, malim ἐξεργάσαιτο corrigere ; ἂν cum φαῦλος γενόμενος colærei, sed verbum simul afficit; quocirca optativus sequatur necesse est. ÁST.

μηδὲ τοῦθ ̓] Laudat hæc Galen. in libr. mores animi temperat. corporis sequi, p. 349. 48. t. i. Bas. ubi μὴ δὲ ὑμᾶς scribitur. In prægressis Mon. ἀπεργασαμένους. Deinde ante εἰσὶν expunximus οὐκ, quod vulgo legitur sensu repugnante; etiam Ficin. et Cornar. id omiserunt. Οὐκ ἐναντία sunt congruentia, consentanea. AST.

ὡς οὐκ εἰσὶν] Lectio alia affertur abs· que partic. negativa, ὡς εἰσὶν ἄλλοι, etc. quam sequitur et Fic. STEPH.

W

Ι).-w κτήσασθαι Ξ.---* ἀντὶ τῆς r.-a libri διειλήσεις.—0 ἐναί

ὡς οὐκ εἰσὶν ἄλλοι] Cornarius legendum monet ὡς εἰσὶν ἄλλοι, absque partic. negativa. Quam lectionem firmat Ficini versio: Magnam esse locorum ad ferendos meliores pejoresque homines differentiam. BrP.

δι ̓ εἰλήσεις] Sic Galen. 1. 1. ubi explicatur verbis τὰς ἐξ ἡλίου θερμότητας. Polit. ii. 19. p. 380. Ε. πᾶν φυτὸν ὑπὸ εἱλήσεών τε καὶ ἀνέμων καὶ τῶν τοιούτων παθημάτων-ἀλλοιοῦται. iii. 13. p. 404. B. πολλὰς μεταβολὰς—ὑδάτων τε καὶ τῶν ἄλλων σίτων, καὶ εἱλήσεων καὶ χειμώνων. Similia excitavit Ruhnken. ad Tim. p. 97. Vulgo scribitur διειλήσεις, quod Ficin. pro turbine accepit (quem secutus est Steph. Thesaur. Gr. Ling. t. i. p. 1126. C.) Stobæus διαλήσεις et Cod. Voss. διηλήσεις. Εἴλησις interpretatur Timæus: ἔκκαυσις; est solis calor s. æstus ; ἔλη s. ἕλη (Helle), εΐλη, est solis fulgor (vid. Salmas. Plin. Exercitat. in Solin. t. i. p. 224.); hinc εἰλεῖν, τὸ ἐν ἡλίῳ ξηραίνειν (Eustath. ad Odyss. H. p. 1573.). Plerumque scribitur εἵλη, εἱλεῖν, εἵλησις, ut a verbo εἰλεῖν (volvere, coarctare), nomine εἴλησις, distinguatur. Et sic etiam libri veteres omnes in Politiæ l. 1. ubi Rubn

τα, οἱ δὲ καὶ διὰ ταύτην τὴν ἐκ τῆς γῆς τροφήν, ἀναδιδοῦσαν οὐ μόνον τοῖς σώμασιν ἀμείνω καὶ χείρω, ταῖς δὲ II. ii. 411. ψυχαῖς οὐχ ἧττον δυναμένην πάντα τὰ τοιαῦτα ἐμποιεῖν, τούτων δ ̓ αὖ πάντων μέγιστον διαφέροιεν ἂν τόποι χώρας, ἐν οἷς θεία τις ἐπίπνοια καὶ δαιμόνων λήξεις εἶεν, τοὺς ἀεὶ

αν

σιοι Α, ἐναίσιοι Ω : ἀναίσιοι *ς.—c καὶ ἐν Κ).—d ἵλεωι ΑΩ.—e ἄνθρωπος f.- σκεπτέον b.

kenius scripsit εἰλήσεων, qui haud dubie etiam a Timæo, Scholiaste (p. 152.) hanc vocem ita exhiberi fecit, haud recte, ut equidem judico. Nam etsi εἰλεῖν et εἱλεῖν, ut ἔλη et ἕλη, per se unum idemque verbum sunt, utpote ab una origine profecta (notiones enim versandi, volvendi s. circumvolvendi et quæ sunt ejusdem generis, verbi eiλeiv propriæ, a solis fulgore s. luce, omnis motionis fonte atque origine, petitæ sunt), tamen sermonis ratio ita fert, ut diversæ significationes, licet ex uno eodemque fonte manarerint, accentu, spiritu, aliis id genus distinguantur. Quocirca, nisi Galenus δι ̓ εἰλήσεις exhiberet, Ruhnkenium non secutus essem scribentem δι ̓ εἰλήσεις.--Lectionem εἰλήσεις vel εἱλήσεις Cornarium non latuisse, ex eo perspicirur, quod vertit: propter ventos varios et ob astus. Αst.

ἀλλόκοτοι] Alius indolis (ab ἄλλος et κότος, i. e. τρόπος, ἦθος, tunc et ὀργή; vid. Phrynich. in Ruhnhen. not. ad Tim. p. 24. et Coray ad Heliodor. p. 147.) sc. quam quæ in ipsis natura inest; illa vero vox quum præcipue de eo usurpetur, quod in pejus mutatur (Phrynich. 1. 1. κυρίως μὲν οὖν οἱ τὸν νοῦν βεβλαμμένοι καὶ ἔμπληκτοι ἀλλόκοτοι καλοῦνται, ἤδη δὲ καὶ ἐπὶ τῶν τὰ σώματα διακειμένων παρὰ φύσιν), ἀλλόκοτοι h. 1. est deterioris indolis. Huic autem voci apprime respondet, quod de conjectura reponere ausi sumus, ἐξαίσιοι, ut ἑαυτῶν et ad ἀλλόκοτοι et ad ἐξαίσιοι referatur: diversi a se ipsis sunt et excedentes quasi se ipsos (comparant enim Græci hominem sibimet ipsi, vid. ad i. 14.) h. e. a se ipsis s. a natura et ingenio suo ita degenerant, ut sibimet ipsis prorsus dissimiles evadant. Ἐξαίσιον enim omne dicitur, quod modum excedit, igitur ingens, immensum, vastum. Sic de pluviis, tempestatibus, velut Tim. 22. E. ὅπου μὴ χειμὼν ἐξαίσιος ἢ καῦμα ἀπείργει. p. 25. C. σεισμῶν ἐξαισίων καὶ κατακλυσμῶν γενομένων. Critia p. 112.

A. ὕδατος ἐξαισίου. Epist. vii. p. 351. D. χειμώνων ἐξαίσιον καὶ ἀπροσδόκητον μέγεθος. Epinom. 4. p. 979. A. ἀνέμων τε καὶ ὑετῶν γιγνομένων οὐκ ἐξαισίων οὐδὲ ἀμέτρων. Axioch. p. 370. C. πρηστήρων ἐξαισίους συρμούς. Xenoph. (Econom. v. 19. αὐχμοὶ καὶ ὄμβροι ἐξαίσιοι. Agesil. ii. 4. Aristænet. Epist. i. 22. p. 54. Longi Pastoral. iii. p.73. Cf. Wesseling. ad Diod. Sic. t. i. p. 50. Eo autem aptius caioioi adhibetur h. 1. ubi πνεύματα et εἰλήσεις præcessit, quod, ut exempla citata docent, præcipue hæc vox de procellis, tempestatibus, usurpatur. Vulgo scribitur ἀναίσιοι, quod Cornar. expressit voce incommodi; sed primum ἀναίσιος non in usu est; deinde, etiamsi usurpatum a scriptore aliquo reperiretur, tamen non id significaret, quod sensus requirit; gravius enim quid postulat prægressum ἀλλόκοτοι. Ruhnkenius (ad Tim. p. 97.) olim scribi volebat ἀπαίσιοι (infausti, quod in hunc locum non quadrat); postea ipsi magis placebat ἀνάρσιοι (vid. Timæi Lexic. p. 30.); sed hanc vocem ea significatione, quam h. 1. habere deberet, ut esset iniqui, Suidas tantummodo et Hesychius norunt. Phrynichus in Προπαρασκ. Σοφ. Μs. (in Ruhnkenii not. ad Tim. p. 24.) legit, ut Cod. Voss. ἐναίσιοι, hunc ipsum locum citans, et subjicit: τὸ γὰρ ἐναίσιοι αὐτῶν δηλοῖ οἷον οἱ γενόμενοι ἐν αἴσῃ καὶ μοίρᾳ τινί; inepta explicatio, quæ tamen ἐναίσιοιipsum legisse monstrat, et hoc sponte ducit ad scripturam ἐξαίσιοι. Asr.

οἳ δὲ καὶ] Galen. οἳ δὲ διὰ τὴν—ἄμεινον καὶ χεῖρον. Pro ταύτην, nisi cum Galeno omittere velis, malim αὐτήν: per ipsum terræ alimentum. De particula δὲ, prægresso οὐ μόνον, vid. ad ii.

10. AST.

δαιμόνων λήξεις] Agri s. loci, sorte diis assignati s. dicati; λῆξις enim id ipsum quoque dicitur, quod sorte obtingit, ut portio; respiciuntur vero prægressa p. 745. B. et D. τὸ λαχὸν μέρος ἑκάστῳ τῷ θεῷ. Αst.

e/

κατοικιζομένους ἵλεῳα δεχόμενοι καὶ τοὐναντίον. οἷς ὅ γε νοῦν ἔχων νομοθέτης ἐπισκεψάμενος, ὡς ἄνθρωπον οἷόν τ ̓ ἐστὶ σκοπεῖν τὰ τοιαῦτα, οὕτω πειρῷτ ̓ ἂν τιθέναι τοὺς νόμους. ὃ δὴ καὶ σοὶ ποιητέον, ὦ Κλεινία· πρῶτον τρεπτέον ἐπὶ τὰ τοιαῦτα μέλλοντί γε κατοικίζειν χώραν.

ΚΛ. ̓Αλλ ̓, ὦ ξένε ̓Αθηναῖε, λέγεις τε παγκάλως ἐμοί τε οὕτω ποιητέον.

δεχόμενοι] Positum est ita, ac si θεοὶ, non θεία ἐπίπνοια, præcesserit.--καὶ τούναντίον, scilicet si improbi homines in civitatem immigrant. Asr.

οἷς—σκεψάμενος] Non videtur oἷς jungi cum ἐπισκεψάμενος, sed cum τιθέναι τοὺς νόμους: ut intell. ἐπισκ. τὰ τοιαῦτα ὡς ἄνθρ. οἷόντ ̓ ἐστὶ σκοπεῖν. STEPH.

οἷς] Conjungi oportet cum τιθέναι τοὺς νόμους, participium vero ἐπισκεψάμενος cum τὰ τοιαῦτα. Sed, ni omnia me fallunt, pro ols scribendum est ots,

int. τόπους,—ἐπισκεψάμενος, ut τὰ τοιαῦτα cum σκοπεῖν cohæreat. Sensus est: et hac loca (quibus dii favent et quorum saluti prospiciunt) h. e. horum locorum naturam ac conditionem legum lator prudens perpendet, quantum homo talia (res divinas) perscrutari potest, et tunc demum (οὕτω) leges scribere conabitur.

AST.

πρῶτον τρεπτέον] Sc. σοὶ ἐστὶ, et ante πρῶτον int. nempe. Denique καὶ σοὶ cum Ald. Lov. Bas. 1. et 2. scripsimus. AsT.

« PreviousContinue »