Page images
PDF
EPUB
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

Soph. fr. 59 (Nauck p. 173) αλλ' ουδεν έρπει ψείδος ές γήρας χρόνου. Die Verba διέρχεσθαι (cf. Ellendt, lexic.

(, . Soph. 8. v.) διήκειν, προςέρχεσθαι, υπέρχεσθαι, αμφιέρχεσθαι, ειςβαίνειν, αναβαίνειν, άμφιτρέχεσθαι, εμπίπτειν (Soph. Phil. 965, Pind. Oι. 1, 23) εισδύεσθαι werden mit βάξις, φήμη, κληδών, φάτις, ίμερος, μνήμη, οίκτος, φλυαρία, έβρις, χάρις, έλεος, σιγή u. a. in der bezeichneten Weise verbunden. In Bezug auf urratziv führe ich die treffliche Conjectur Hermann's an: Aesch. Ag. 1396 δέ μοι φόβον μέλαθρ' αν ελπίς έμπατείν, non spes mihi est timorem in domum meam ingressurum esse «. Έπεσθαι liebt Pindar und verbindet es mit όλβος, μοίρ' ευδαιμονίας, δίκας άωτος, πλούτου νέφος, μώμος. Bemerkenswerth Pind. Isthm. 3, 4 μεγάλαι δ' άρεται θνατούς έπονται έκ σέθεν (Zeus), vgl. ΟΙ. 2, 10. 22, Aesch. Ag. 827, Ar. Vesp. 1278.

Aehnlich bei Euripides διάδοχος, Andr. 802, Ηec. 586, Andr. 743. Κιχάνειν häufig bei Homer, cf. Passow, Archiloch. fr. 49 (Bergk p. 497) κιχάνει δ' εξ αελπτίης φόβος.

Von heftigen, schnellen Bewegungen wird θρώσκειν, πηδάν und ειςάλλεσθαι gebraucht, θρώσκει νόσος Soph. Trach. 1026, vgl. Phil. 807 δε (ή νόσος) οξεία φοιτά και Teữ karéozorat, Trach. , 61

979 φοιτάδα νόσον. Ρoll. 5, τα πηδήματα της ελπίδος, Εur. Bell. 6 (Wagner p. 143) είς τάπίσημα δ' ο φθόνος πηδάν φιλεϊ. Inc. tr. fr. 94 (Wagner 3 p. 304) πηδών δ' ο θυμός ένδοθεν μαντεύεται. ( Eurr. Mel. fr. 6 (Wagner p. 255) und Soph. ΟΤ. 263 νύν ές το κείνου κράτενήλαθη τύχη, Ant. 1345 επί κρατί μου πότμος ειςήλατο. Βenerkens werth ist υπoρχείσθαι, Aesch. Chooph. 1011 προς δε καρδία φόβος άδειν έτοιμος ήδ' επορχείσθαι κότω. Von den Lateinern werden mit Verben der Bewegung, wie mit venire, intervenire, ire, abire, redire, coire, subire, ambire, sequi, prosequi, fugere (fugari), serpere, subrepere, incedere, recedere, praecedere, currere, errare,

, intrare u. v. a. Naturverhältnisse, Abstracta und sachliche Subjecte, wie luna, flamma, aestus, ardor, ventus, amnis, unda, liquor, vulnus, rubor, ebenso mors, praeconium, pudor, superbia, victus, pestis, poena, quies, clamor, malum, discordia, tremor, dolor, liber u. v. a. verbunden. Statt vieler Stellen

[ocr errors]

3

[ocr errors]

Virg. Georg. 4, 67 saepe duobus regibus incessit magno discordia motu. Bemerkenswerth sind auch die Verba , welche

stehen und sitzen“ bedeuten, und mit sachlichen Subjecten, mit Zeitbestimmungen, insbesondere mit Abstracten verbunden werden. Deutliche Personification ist in der Stelle Meleag. 71: Όρθρε, τί μοι, δισέραστε, ταχές περί κοίτoν επέστης; Zunächst in mythischem Sinne wird αποστατείν mit Πειθώ verbunden in den herrlichen Worten des Aeschylus fr. 168 (Herm.): μόνος θεών γαρ Θάνατος ου δώρων ερά, ουδ' άν τι θίων ουδ' επισπένδων άνοις, ουδ' έστι βωμός, ουδε παιωνίζεται μόνο δε Πειθω δαιμόνων απoστατεί. vgl. Aesch. Ch. 812 άτα δ'αποστατεί φίλων. Εum. 417 πρόσω δικαίων ήδ' αποστατεί θέμις. Suppl. 328 η δίκη γε ξυμμάχων υπερστατεί. Soph. fr. 163 (Dind.) τίς γάρ με μόχθος ουκ επιστατεί; Pers. 708 αλλ' έπει δέος παλαιών σοι φρενών ανθίσταται, Aesch. Ag. 976 δεϊμα καρδίας προστατήριον. Hierher gehört auch Soph. ΕΙ. 958 ες τίν' ελπίδων βλέψασ' έτορθήν (aufrecht stehend), OT. 632 το νύν παρεστός νεϊκος, 911 δόξα μοι παρεστάθη, Soph. fr. 372 (Nauck p. 175) ως τους κακούς πράσσουσιν ηδύ και βραχον χρόνον λαθέσθαι των παρεστώτων κακών. Vgl. Ovid. Met. 7, 42 ante oculos

. . . 7 rectum pietasque pudorque constiterant et victa dabat iam terga cupido. Tib. 1, 4, 14 at illi virgineus teneras stat pudor ante genas. Ovid. Am. 1, 11, 8 obstantes sedula pelle

. . 1, , 8 Virg. Aen. 2, 559 at me tum primum saevus circumstetit horror. Vgl. Martialis 1, 26, 5 ante fores stantem dubitas admittere famam. Sueton. Galba 4 somniavit Galba fortunam dicentem stare se ante fores defessam et, nisi ocius reciperetur, cuicumque obnio praedae futuram. – Schön ist der Gebrauch von εφίζειν, εφιζάνειν u. a. W. Mythisch Aesch. Ag. 647 Τύχη δε σωτήρ ναιστολούσ' εφέζετο. Pind. Nem.

. 8, 2 Ώρα πότνια, κάρυξ Αφροδίτας αμβροσιάν φιλοτάτων, ατε παρθενηίοις παίδων τ' εφίζουσα γλεφάροις. Virg. Aen. 2, 573 Troiae et patriae communis Erinys abdiderat sese atque aris invisa sedebat. Häufig vom Eros, vgl. die Stellen bei Mitscherlich zu Hor. carm. 4, 13, 8, Jacobs ad Philostr.

Vom Perikles sagte Eupolis 6, 5 (Meineke, fr. com. 2

moras.

p. 347.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

p. 458) πειθώ τις επεκάθιζεν επι τοις χείλεσιν, vgl. Cic. Brut. 15, 59 quam deam in Periclis labris scripsit Eupolis sessitavisse. Agathias 39, 2 (Jac. Αnth. 4 p. 17) ουδ' έτι σοι κείνο το λαρόν έπος έζεται έν στομάτεσσι. Christod. 332 (Jac. Αnth. 3 p. 173) επ' άπλοκάμω δε μετώπω στο σαοφροσύνη κουροτρόφος, ibid. 336 έζετο γαρ κενεοϊς χάρις όμμασιν, ibid. 342 εν εκείναις αυτογενής, Χαρίτεσσι συνέστιος, Τζανεν Αιδώς. Αthen. 4 p. 133 bei Peerlk. Zu Hor. 4, 13, 9 φυγουσα γ' ούν σε και τούς σοι παραπλησίους η αρετή, ηδονή παρακάθηται.

παρακάθηται. Bereits Homer hat ύπνος επί βλεφάροις εφίζανε ΙΙ. 10, 26, auch sagte man μερος εφιζάνων όμμασι, γέλως εφιζάνων των προσώπω, vgl. Dissen zu Pind. Nem. 8, 2. Anthol. lat. 3, 212 p. 646 0 blandos oculos. Illic et Venus et leves Amores atque ipsa in medio sedet Voluptas. Vgl. Shaksp. Haml. (Del. p. 101) see, what a grace is seated on this brow. Aesch. Ag. 948 θάρσος ευπαθές έζει φρενός φίλον θρόνον cf. Schneidew. Vgl. Shaksp. Romeo 5, 1 (Del. p. 110) my bosom’s lord sits lightly in his throne. Man vergleiche ferner Aesch. Prom. 284 πημμονή προςιζάνει, Ag. 807 δύσφρων γαρ ιός, καρδία προςήμενος. Simonid. Amorg. 6, 84 (Bergk p. 505) κείνη γαρ ούη μώμος ου προςιζάνει. Αesch. Suppl. 656 νούσων δ' εσμός απαστών έζοι κρατός άτερπής. Ηor. carin. 3, 1, 40 post equitem sedet atra

Shaksp. Rom. 3, 5 (Del. p. 93) Is there no pity sitting in the clouds, that sees into the bottom of my grief? K. Rich. III 5, 3 (Del. p. 127) fortune and victory sit

on thy helm.

Rich. I 1, 3 (Del. p. 31) woe doth the heavier sit, where it percives it is but faintly borne. Henry V 4, 5 (Del. p. 99) reproache and everlasting shame sit mocking in our plumes. Love's 1. 1. 4, 3 (Del. p. 49) sit thee down, sorrow! Bemerkenswerth Arist. pac. 625 η πόλις γαρ ώχριώσα καν φόβω καθημένη.

Hier bemerken wir auch die Lahmheit. Shakspere schreibt Gegenständen der Natur und Zeit, sowie abstracten Begriffen Lahmheit zu. Henry VI II, 4, 3 (Del. p. 104) for thereby is England mained and fain to go with a staff. Romeo 1, 2 (Del. p. 26) the heel of limping winter. Much ado 2, 2 (Del. p. 30) the time goes on crutches, till love have all his

[ocr errors]

cura.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

rites. Henry V 4 Chor. (Del. p. 178) and chide the cripple, tardy - gaited night, who like a fool and ugly witch, doth limp so tediously away.

Mythisch Homer Il. 9,502 Aitai xwhai, Hor. carm. III, 2, 31 raro antecedentem scelestum deseruit pede Poena claudo. Ovid. Tr. 3, 1, 11 clauda carmina. Shaksp. Merch. of Venice 1, 2 (Del. p. 22) such a hare is madness, the youth, to skip o'er the meshes of good counsel, the cripple. Much ado 2, 1 (Del. p. 23) and then comes repentance and with his bad legs falls into the cinque-pace faster and faster. Winter's tale 5, 2 2 (Del. p. 113) I never heard of such another encounter, which lames report to follow it. Othello 2, 1 (Del. p. 44) o most lame and impotent conclusion! Tempest 4, 1 (Del. p. 64) she will outstrip all praise and make it halt behind her. Winter's tale 1, 2 (Del. p. 30) than art a coward, which hoxes honesty behind restraining from course requir'd.

44. Ivīov, limb.

1. Von England sagt Shaksp. Rich. III 3, 7 (Del. p. 90): whiles in the mildness of your sleepy thoughts this noble isle doth want her proper limbs, her face defac'd with proper infamy. Von Bergen Rückert Gedichte p. 571: Und selbst die Berge schütteln ihre Glieder in Unmuth, dass sie dazu sind gedungen, euch auszuspei'n die Goldschlack eures Jammers. Vgl. Pind. 01. 5, 13 óviyviov üloos. Glieder und Gestalt werden dem Schatten zugeschrieben in dem Räthsel des Theodectes fr. 18 (Nauck p. 627): tís φύσις ούθ' όσα γαία φέρει τροφος ούθ' όσα πόντος ουδε βροτοίσιν έχει γυίων αύξησιν ομοίαν, αλλ' εν μέν γενέσει πρωτοσπόρο εστί μεγίστη, εν δε μέσαις ακμαίς μικρά, γηρά δε προς αυτή μορφή και μεγέθει μείζων πάλιν εστίν απάντων;

2. Vom Pindar Nem. 7, 4 wird die Hebe dyhaóyvios genannt, vgl. Pind. scol. fr. 2, 10 xut' äv idw naidwv vɛóγυιον ες ήβαν. Vom Siege Pind. Pyth. 8, 37: Κλειτομάχοιο νίκαν Ισθμοί θρασύγιιον.

[ocr errors]

45. Sõua, xgós, corpus, body, shape, figure.

wenn

1. Nicht auffallen kann es,

die Wolken bei Aristophanes, welche Jungfrauen sind, von ihrer unsterblichen Gestalt reden, nub. 287 αλλ' αποσεισάμεναι νέφος όμβριος å Savotas ideas. In gezierter Weise nennt Chaeremon fr. 17 (Nauck p. 611) das Wasser den Körper des Flusses: entei δε σηκών περιβολάς ήμείψαμεν ύδωρ τε, ποταμού σώμα, διεπεράσομεν. dientepdoouev. Diesen Ausdruck verspottete wahrscheinlich Eubulus fab. inc. 10 (Meineke, fr. com. 3 p. 266). Bemerkenswerth ist die Stelle bei Virg. Aen. 8, 710, wo Vulcanus auf dem Schilde des Aeneas gebildet hat magno maerentem corpore Nilum pandentemque sinus etc.

Den Broden wird von Antiphanes Omph. 1 (Meineke fr. com. 3 p. 96) ein weisser Leib zugeschrieben: nos vào άν τις ευγενής γεγώς δύναιτ' άν έξελθείν ποτ' εκ τηςδε στέγης, ορών μεν άρτους λευκοσωμάτους. Ηiermit lässt sich vergleichen, dass Prinz Heinrich bei Shaksp. Henry IV II, 2, 2 (Del. p. 40) das Dünnbier ein armes Geschöpf nennt: I do now remember the poor creature, small beer.

Feuer und Eisen werden Geschöpfe genannt zu unbarmherzigen Zwecken ausersehn: Shaksp. K. John 4, 2 (Del. p. 71) fire and iron, creatures of note for mercy - lacking uses.

Von Europa Rückert Gedichte p. 161: Europa's Weltleib hat aus allen Weiten geschwellt die Adern, dass ihr Blutstrom springe in Deutschlands grosses Herz. Geibel, Juniuslieder

Deutschland, bist du so tief vom Schlaf gebunden, dass diese frechen Zwerge sich getrauen, mit frechem Beil in deinen Leib zu hauen? Vgl. Shaksp. Henry IV II, 3, 1 (Del. p. 60) than you perceive, the body of our kingdom how foul it is; what rank diseases grow, and with what danger, near the heart of it.

[ocr errors]

p.
196:

2. Von der Zeit sagt Shaksp. Lucrece (Del. p. 98): mischapen Time, copesmate of ugly night. Der Zeit hatte Heraclit ein oua zugeschrieben bei Sext Empir. adv. math. 10, 231, vgl. Bergk, Commentat. p. 308. Dieser Anschauung folgend gab Hermippus bei Meineke, fr. com. 2 p. 380 dem Jahre ein σώμα: ονομάζειται δ' ενιαυτός, ών δε περιφερής

>

« PreviousContinue »